“ĂN CHAY MÀ LÀM VIỆC NẶNG THÌ LẤY ĐÂU RA SỨC?” – MÌNH NGHE CÂU NÀY KHÁ NHIỀU, VÀ THẬT RA CÂU TRẢ LỜI KHÔNG NẰM Ở CHỮ “CHAY” HAY “MẶN”, MÀ NẰM Ở VIỆC MÌNH ĂN CÓ ĐỦ VÀ ĐÚNG NHU CẦU CỦA CƠ THỂ HAY KHÔNG.
Video: Góc Chay Cùng Ân #01 | Ăn Thuần Chay Có Đủ Sức Lao Động Nặng Không?
Có một suy nghĩ mà mình nghĩ rất nhiều người từng có, đó là nếu một người ăn thuần chay thì chắc sẽ yếu hơn người ăn thịt cá, đặc biệt là những người phải lao động nặng, làm việc ngoài trời, khuân vác, làm nông, tập luyện thể thao hoặc vận động nhiều.
Và mình hiểu tại sao mọi người lại nghĩ như vậy.
Bởi vì từ nhỏ chúng ta đã quen với suy nghĩ muốn có sức thì phải ăn thịt, ăn cá, ăn trứng, phải có một bữa cơm thật nhiều thịt thì mới “có sức làm”.
Nhưng sau nhiều năm ăn chay, mình nhận ra câu chuyện không đơn giản như vậy. Trước khi mình đi sâu vào câu hỏi này mình xin giới thiệu tới bạn một bộ phim mà mình đã xem cách đây hơn 5 năm ha. Đó là bộ phim The Game Changers tạm dịch là Những Người Thay Đổi Cuộc Chơi, trước đây thì chỉ có bản Tiếng Anh thôi nhưng hiện mình thấy cũng có nhiều kênh dịch lại rôi. Hãy tìm xem là quay lại với mình sau hen.
Chào mừng bạn đã trở lại với video của mình sau khi xem xong bộ phim The Game Changers, có thể bạn đã tìm thấy câu trả lời rồi đúng không? Cùng nghe hết video của mình để xem bạn và mình có cùng suy nghĩ không nha! Sau nhiều năm ăn chay, mình nhận ra cơ thể cần năng lượng và chất dinh dưỡng, chứ cơ thể có thể không biết mình ăn chay hay ăn mặn.
Nói như vậy không có nghĩa là mình phủ nhận vai trò của thịt cá hay nói rằng ai cũng nên ăn thuần chay. Mình chỉ muốn nhìn vấn đề ở một góc thực tế hơn. Nếu một người ăn chay nhưng mỗi ngày chỉ ăn rau luộc, trái cây và một ít cơm, không đủ năng lượng, không chú ý đến protein và các chất dinh dưỡng cần thiết thì tất nhiên người đó có thể cảm thấy mệt mỏi, thiếu sức. Nhưng nếu một người ăn thuần chay mà bữa ăn được xây dựng đa dạng, cung cấp đủ năng lượng và protein, đồng thời chú ý đến những dưỡng chất quan trọng thì chuyện ăn thuần chay không đồng nghĩa với việc cơ thể sẽ yếu.
VẬY NẾU LAO ĐỘNG NẶNG, CHÚNG TA CẦN CẦN QUAN TÂM GÌ NHẤT?
Theo mình, trước hết là đủ năng lượng, để cung cấp đủ năng lượng cho cơ thể thì chúng ta cần ăn đủ tinh bột, đạm thực vật, rau củ trái cây và chất béo tốt. Trong đó, tinh bột là nguồn năng lượng chính của cơ thể. Đây là điều rất dễ bị bỏ quên khi nói về ăn chay. Một người làm việc nặng sẽ tiêu hao nhiều năng lượng hơn một người ngồi làm việc trong văn phòng cả ngày. Nếu mình ăn quá ít, dù là ăn chay hay ăn mặn, cơ thể cũng khó có đủ năng lượng để hoạt động.
Cho nên nếu công việc của mình vận động nhiều, mình cần đảm bảo bữa ăn có đủ những nguồn cung cấp năng lượng phù hợp như cơm, khoai, bắp, yến mạch và các loại ngũ cốc khác.
Đừng vì nghĩ ăn chay phải thanh đạm mà biến một bữa ăn thành vài cọng rau với một miếng đậu hũ rồi mong cơ thể có đủ sức làm việc cả ngày. Cơ thể mình đâu có vận hành bằng niềm tin. Mình ăn không đủ thì nó sẽ báo đói, báo mệt thôi.
Tiếp theo là Đạm. Đây là điều mình được hỏi rất nhiều: “Không ăn thịt thì lấy đạm ở đâu?” Thật ra nguồn đạm thực vật có trong rất nhiều thực phẩm quen thuộc. Đậu nành và các sản phẩm từ đậu nành như đậu hũ, tempeh; các loại đậu như đậu lăng, đậu gà, đậu đen, đậu đỏ; ngoài ra còn có đậu phộng, một số loại hạt và nhiều thực phẩm thực vật khác.
Nếu mình lao động nặng hoặc tập luyện thường xuyên thì càng nên chủ động đưa những thực phẩm giàu protein vào bữa ăn thay vì chỉ ăn rau và cơm. Ví dụ một bữa có cơm, đậu hũ kho, rau xanh và thêm một món từ các loại đậu thì sẽ khác hoàn toàn một bữa chỉ có cơm với rau. Mình không cần phải biến bữa ăn thành một công thức quá phức tạp.Chỉ cần hiểu rằng bỏ một nguồn thực phẩm đi thì mình cần biết cách thay thế nó bằng những nguồn thực phẩm phù hợp khác.
ĂN THUẦN CHAY CÓ PHẢI LÀ CỨ ĂN NHIỀU ĐẬU HŨ LÀ ĐỦ SỨC LAO ĐỘNG NẶNG KHÔNG?
Không.
Đây là chỗ mình nghĩ chúng ta cần nhìn rộng hơn. Cơ thể không chỉ cần protein. Mình còn cần carbohydrate để cung cấp năng lượng, chất béo, vitamin, khoáng chất và nhiều dưỡng chất khác. Vì vậy một chế độ ăn thuần chay tốt không nên chỉ xoay quanh một vài món quen thuộc.
Mình thích cách ăn đa dạng hơn. Có cơm hoặc các loại ngũ cốc. Có đậu và thực phẩm từ đậu. Có rau xanh. Có các loại rau củ. Có hạt ở mức phù hợp. Có trái cây. Và tùy nhu cầu của từng người mà chế độ ăn sẽ được điều chỉnh khác nhau.
MỘT ĐIỀU NỮA MÌNH THẤY RẤT QUAN TRỌNG KHI ĂN CHAY ĐỂ ĐÙ SỨC LAO ĐỘN NẶNG: ĐỪNG ĐỂ “KHẨU VỊ” QUYẾT ĐỊNH TẤT CẢ
Khi ăn thuần chay, mình vẫn có những món rất thích. Có món ăn xong thấy ngon quá, hôm sau lại muốn ăn tiếp. Nhưng nếu mình chỉ ăn những món mình thích thì đôi khi bữa ăn sẽ mất cân bằng. Có ngày mình thích đồ chiên. Có ngày thích món kho đậm đà. Có ngày chỉ muốn ăn một tô bún. Nhưng cơ thể mình không chỉ cần những thứ mình thích. Nó còn cần những thứ mình cần. Nên càng ăn lâu mình càng tập cho mình thói quen nhìn vào tổng thể bữa ăn và cả ngày ăn uống, thay vì chỉ hỏi “hôm nay mình thèm gì?” Mình vẫn ăn món mình thích, nhưng cố gắng để nó nằm trong một chế độ ăn đa dạng. Và mình nghĩ những người ăn chay muốn đủ sức lao động nặng càng cần phải quan tâm nhiều hơn đến thực đơn ăn hang ngày của bản thân và đừng để khẩu vị quyết định trong thời gian dài.

VẬY NGƯỜI ĂN THUẦN CHAY CÓ THỂ LÀM VIỆC NẶNG KHÔNG?
Theo mình, có thể, nếu chế độ ăn đáp ứng được nhu cầu năng lượng và dinh dưỡng của cơ thể. Nhưng mình không muốn biến câu trả lời này thành một lời khẳng định kiểu “ăn thuần chay chắc chắn khỏe hơn” hay “ăn thuần chay ai cũng có thể làm việc nặng”. Không có một chế độ ăn nào phù hợp tuyệt đối với tất cả mọi người. Một người lao động nặng sẽ có nhu cầu khác người ít vận động. Một người tập thể thao sẽ khác một người chỉ đi bộ nhẹ nhàng. Và mỗi người còn có tình trạng sức khỏe, độ tuổi và nhu cầu dinh dưỡng khác nhau. Điều quan trọng là mình phải ăn đủ cho chính cơ thể mình cần.
VÀ CUỐI CÙNG, ĂN UỐNG CHỈ LÀ MỘT PHẦN
Nếu muốn có sức khỏe và sức bền để làm việc, mình không thể chỉ nhìn vào cái đĩa. Mình còn cần vận động phù hợp, ngủ nghỉ đầy đủ và giữ tinh thần ổn định. Có những người ăn rất tốt nhưng ngủ quá ít, ngày nào cũng căng thẳng, cơ thể vẫn mệt. Có người ăn uống khá ổn nhưng gần như không vận động, sức bền cũng không tốt. Sức khỏe là câu chuyện của nhiều thứ cộng lại. Ăn uống là một phần. Vận động là một phần. Nghỉ ngơi cũng là một phần. Tinh thần cũng là một phần.
Nên nếu hỏi mình: “Ăn thuần chay có đủ sức lao động nặng không?” Thì mình sẽ không trả lời đơn giản là “có” hay “không”. Mình sẽ nói: “Có thể, nếu BẠN ăn đủ và ăn đúng với nhu cầu của cơ thể.”
Còn nếu ăn quá ít, bữa ăn nghèo nàn, thiếu năng lượng, thiếu protein hoặc bỏ qua những dưỡng chất quan trọng thì dù ăn chay hay ăn mặn, cơ thể cũng khó mà khỏe được.
Sau hơn 5 năm ăn chay, điều mình học được không phải là cứ ăn chay thì sẽ khỏe. Mà là mình phải chịu trách nhiệm với những gì mình đưa vào cơ thể. Mình không cần ăn theo người khác. Cũng không cần chứng minh rằng cách ăn của mình tốt hơn cách ăn của ai. Chỉ cần hiểu cơ thể mình cần gì, lựa chọn thực phẩm phù hợp, ăn đa dạng, vận động đều và kiểm tra sức khỏe khi cần. Và nếu bạn đang muốn chuyển sang ăn chay hoặc thuần chay, đừng bắt đầu bằng câu hỏi:
“Mình sẽ bỏ được những món gì?”
Hãy bắt đầu bằng một câu hỏi khác:
“Mình sẽ ăn gì để cơ thể vẫn được nuôi dưỡng đầy đủ?”
Mình nghĩ khi thay đổi được câu hỏi, mình cũng sẽ nhìn chuyện ăn chay theo một cách khác. Không phải là bớt đi. Mà là học cách lựa chọn tốt hơn.
Và đó cũng là điều mình muốn chia sẻ trên Góc Của Ân: ăn chay không cần phải cực đoan, không cần phải hoàn hảo, chỉ cần mình hiểu hơn một chút, lựa chọn kỹ hơn một chút và tử tế với cơ thể mình hơn một chút, để mình có thể đi cùng cách sống này thật lâu.
Bạn có thể tham khảo nơi bán Tempeh hoặc mua men về tự làm: https://s.shopee.vn/3VkMC8zXKL
Hoặc: https://s.shopee.vn/6Al7Mv9WmW
Các loại đậu: https://s.shopee.vn/2Vrp0RHqeO
Góc Của Ân Vlog






